Tuổi dậy thì là gì & các giai đoạn phát triển của bé trai, gái như thế nào?

Nếu như tuổi dậy thì kéo theo vấn đề tâm lý, sự biến đổi cơ thể như mọc mụn nhiều, thay đổi giọng nói khiến các bạn nam nữ mất tự tin thì kết thúc giai đoạn tuổi dậy thì cũng là vấn đề nhiều bạn quan tâm vì không biết tình trạng hiện tại của mình có sắp hết hay chưa.

Tuổi dậy thì là gì?

Tuổi dậy thì là khoảng thời gian trong cuộc đời khi một cậu bé hoặc một cô gái trở nên trưởng thành về mặt tình dục. Đây là một quá trình thường xảy ra giữa tuổi từ 10 đến 14 đối với trẻ gái và 12 và 16 tuổi đối với trẻ em trai. Nó gây ra những thay đổi về thể chất, và ảnh hưởng đến trẻ trai và gái khác nhau. Ở trẻ gái: Dấu hiệu đầu tiên của tuổi dậy thì thường là phát triển vú.

Tuổi dậy thì là gì

Tuổi dậy thì tiếng anh là Puberty: pu·ber·ty cách phát âm là /ˈpyo͞obərdē/ )

Ý nghĩa các các thuật ngữ liên quan đến tuổi dậy thì

  • Âm hộ là ùng sinh dục phụ nữ ở bên ngoài.
  • Âm đạo là một cấu trúc dạng ống được bao quanh bởi cơ, dẫn từ tử cung ra ngoài cơ thể.
  • Tử cung là một cơ quan có thành phần chính là cơ, nằm trong vùng chậu của nữ, chứa đựng và nuôi dưỡng cho bào thai đang phát triển trong suốt quá trình mang thai.
  • Tinh trùng là tế bào sinh dục ở nam được sản xuất trong các tinh hoàn, có thể thụ tinh với trứng của người phụ nữ.
  • Quan hệ tình dục là hành vi trong đó dương vật của nam được đưa vào âm đạo của nữ (còn gọi là “giao hợp” hay “làm tình”).
  • Buồng trứng là hai tuyến nằm hai bên của tử cung, chứa các trứng được giải phóng lúc rụng trứng và sản xuất ra các hormone.
  • Bác sĩ phụ khoa là một bác sỹ với những kỹ năng, được giáo dục và đào tạo đặc biệt về sức khỏe của phụ nữ.
  • Sự hành kinh là máu và mô thoát ra từ tử cung mỗi tháng khi một trứng không được thụ tinh (còn gọi là chu kỳ kinh nguyệt).
  • Hormone là các chất được sản xuất bởi cơ thể để kiểm soát chức năng của nhiều cơ quan.
  • Trứng là tế bào sinh dục ở phụ nữ được sản xuất và tiết ra từ buồng trứng; còn được gọi là noãn.
  • Ống dẫn trứng là các ống dẫn qua đó trứng di chuyển từ buồng trứng vào tử cung.

Mụn là gì?

Mụn là triệu chứng được gây ra bởi các tuyến hoạt động quá mức dưới da. Chúng tạo nên một lớp dầu tự nhiên gọi là bã nhờn. Trong tuổi dậy thì, những tuyến này sẽ tiết ra lượng bã nhờn dư thừa làm bít kín các lỗ chân lông trên da.

Theo Wikipedia chia sẻ “Tuổi dậy thì là gì” cụ thể như sau:

Dậy thì là quá trình thay đổi thể chất từ cơ thể một đứa trẻ trở thành cơ thể người lớn có khả năng sinh sản. Dậy thì bắt đầu khi những tín hiệu hormone trong não truyền tới các tuyến sinh dục (buồng trứng hoặc tinh hoàn). Đáp lại, các tuyến này sản sinh ra nhiều loại hormone kích thích sự tăng trưởng, hình thành chức năng và biến đổi não bộ, xương, cơ, da, vú và cơ quan sinh sản.

Cơ thể tăng trưởng nhanh trong nửa đầu của giai đoạn dậy thì và dừng lại khi quá trình dậy thì hoàn tất. Trước dậy thì, cơ thể của trẻ trai và trẻ gái hầu như giống nhau trừ bộ phận sinh dục. Trong quá trình dậy thì, có những thay đổi lớn về kích thước, hình dạng, cấu tạo và chức năng của nhiều bộ phận và hệ cơ quan trong cơ thể.

  • Trung bình, con gái dậy thì lúc 10-11; con trai dậy thì lúc 11-12.
  • Con gái thường dậy thì xong lúc 15-17, trong khi con trai thường dậy thì xong lúc 16-17.
  • Bước ngoặt lớn của dậy thì đối với phụ nữ là có kinh nguyệt, bước đầu tiên của hành kinh, trung bình diễn ra vào 12-13
  • Đối với nam, là sự xuất tinh đầu tiên, trung bình diễn ra vào tuổi 13.

Trong thế kỉ 21, trung bình tuổi trẻ em, nhất là con gái, tuổi dậy thì diễn ra thấp hơn so với thế kỷ 19, khi con gái 15 tuổi và con trai 16 tuổi. Điều này do nhiều yếu tố, bao gồm cải thiện dinh dưỡng làm cho cơ thể phát triển nhanh chóng, tăng cân và lắng đọng chất béo, hoặc rối loạn nội tiết như là xenoestrogens, cũng có những lúc xảy ra do tiêu thụ thực phẩm hoặc các yếu tố môi trường. Dậy thì diễn ra sớm hơn bình thường gọi là dậy thì sớm. Dậy thì diễn ra chậm hơn so với bình thường gọi là dậy thì muộn.

Chi tiết các giai đoạn dậy thì của bé gái

Thông tin quan trọng về sức khỏe giới tính, sinh sản liên quan đên giới tính nữ sẽ khoàn toàn khác với nam. Với hình minh họa

các giai đoạn dậy thì của bé gái
hình minh họa chi tiết từng giai đoạn dậy thì ở nữ

Kinh nguyệt là gì?

Kinh nguyệt là biểu hiện bắt đầu xuất hiện khi cơ thể người nữ ở độ tuổi trưởng thành khi bắt đầu vào tuổi dậy thì, mỗi tháng, cơ thể của bạn sẽ chuẩn bị cho sự mang thai có thể xảy ra. Các hormone gửi tín hiệu cho buồng trứng để giải phóng một trứng vào mỗi tháng. Trứng sẽ di chuyển vào một trong hai ống dẫn trứng. Cùng lúc đó, lớp nội mạc của tử cung bắt đầu phát triển và dày hơn. Nếu trứng không được thụ tinh với tinh trùng của người đàn ông, sự mang thai không xảy ra. Lớp nội mạc tử cung này sẽ bong ra và thoát ra ngoài cơ thể qua đường âm đạo. Đây gọi là sự hành kinh, chu kỳ kinh nguyệt, hay đơn giản là chu kỳ kinh nguyệt của bạn.

Xem thêm: Cách tính ngày rụng trứng cho kinh nguyệt không đều

Với những vấn đề nào về kinh nguyệt thì tôi nên đến gặp bác sỹ?

Đến gặp bác sỹ hoặc nói với ba mẹ về chu kỳ kinh của bạn nếu có những vấn đề sau:

  • Bạn 15 tuổi và chưa có kinh nguyệt lần nào.
  • Chu kỳ của bạn trước đây đều đặn mỗi tháng và sau đó bị mất sự đều đặn.
  • Các chu kỳ của bạn cách nhau dưới 21 ngày hoặc hơn 45 ngày.
  • Các chu kỳ của bạn bị ngắt quãng đến 90 ngày (dù cho điều này chỉ xảy ra một lần).
  • Việc hành kinh của bạn kéo dài trên 7 ngày.
  • Việc ra máu kinh nhiều đến nỗi bạn phải thay băng vệ sinh hay tampons thường xuyên (nhiều hơn một lần mỗi 1-2 giờ).

Những cơn đau bung khi hành kinh làm bạn không thể thực hiện các hoạt động thường ngày của bạn và chúng không giảm đi khi sử dụng thuốc giảm đau.

cách giảm đau quặn bụng khi có kinh như thế nào?

  • Để làm dịu những cơn quặn bụng, bạn có thể thử:
  • Dùng ibuprofen hoặc naproxen sodium (nếu bạn không bị dị ứng với aspirin hoặc hen suyễn nặng).
  • Tập thể dục.
  • Đặt một tấm tỏa nhiệt (heating pad) vào bụng hoặc lưng dưới.

 

Những thắc mắc thường gặp ở tuổi dậy thì ở nữ

  • Tôi có thể làm gì khi có mụn: Rửa mặt thường xuyên bằng nước và chất tẩy rửa nhẹ nhàng để loại bỏ bã nhờn dư thừa. Điều này sẽ làm giảm mụn nhọt và mụn trứng cá. Tránh các sản phẩm làm khô hay kích thích da của bạn. Không chà xát hay xoi xỉa vào da. Nếu bạn lo lắng về mụn, một số loại thuốc có thể giúp bạn. Nói với bác sỹ về những lo lắng của bạn.
  • Bắt đầu từ khi nào thì tôi nên đến gặp bác sỹ sản phụ khoa: Nhà sản phụ khoa là một bác sỹ có chuyên môn trong việc chăm sóc sức khỏe phụ nữ. Các bạn gái nên đến khám phụ khoa lần đầu tiên vào khoảng giữa 13 và 15 tuổi. Lần khám đầu tiên này có thể chỉ là một buổi nói chuyện giữa bạn và bác sỹ. Bạn có thể biết được sẽ mong đợi điều gì ở những lần hẹn sau và có được các thông tin về cách giữ gìn sức khỏe. Bạn cũng có thể đặt câu hỏi về cơ thể của bạn, sự phát triển, và tình dục.
  • Chu kỳ kinh nguyệt có gây khó chịu không:  Một số bạn gái có những cơn quặn (cảm giác nặng trằn và đau) ở vùng bụng dưới và vùng lưng vào ngày có kinh đầu tiên. Một số bạn bị đau đầu hoặc cảm thấy chóng mặt. Một số lại bị tiêu chảy.
  • Bao lâu thì tôi nên thay băng vệ sinh hay tampon: Bạn nên thay băng vệ sinh hoặc tampon tối thiểu mỗi 4-8 tiếng. Vào ngày hành kinh đầu tiên , bạn có thể cần thay băng vệ sinh thường xuyên hơn bởi máu sẽ ra nhiều hơn.
  • Băng vệ sinh và tampon được sử dụng như thế nào: Băng vệ sinh được dán vào mặt trong quần lót của bạn. Chúng sẽ rút máu chảy từ âm đạo. Tampon (là một dạng băng vệ sinh) được đưa vào trong âm đạo. Nó sẽ hút máu trước khi máu chảy ra ngoài cơ thể.
  • Làm sao tôi có thể chuẩn bị cho chu kỳ kinh nguyệt của mình: Tốt nhất là nên chuẩn bị trước cho chu kỳ của bạn, thậm chí nếu bạn vẫn chưa bắt đầu. Để sẵn băng vệ sinh hoặc tampon tại nhà và mang nó theo đến trường.
  • Chu kỳ kinh nguyệt kéo dài bao lâu: Việc hành kinh thường kéo dài khoảng từ 2 đến 7 ngày. Thông thường, việc hành kinh xảy ra mỗi 21-45 ngày. Ban đầu sự có kinh thường không đều đặn. Bạn có thể bị mất kinh một vài chu kỳ. Bạn cũng có thể có kinh 2 lần trong một tháng. Điều này là bình thường. Mất khoảng 6 năm từ lần có kinh đầu tiên để cơ thể của bạn có được một chu kỳ kinh nguyệt đều đặn. Luôn nhớ rằng nếu bạn có quan hệ tình dục, việc mất kinh ở một chu kỳ bị có thể là một dấu hiệu cho biết bạn đang có thai.
  • Kinh nguyệt bắt đầu khi nào: Hầu hết bạn nữ ở Hoa Kỳ bắt đầu vào khoảng giữa tuổi 12 và 14, nhưng cũng có một vài người bắt đầu sớm hơn hay muộn hơn.
  • Vú của tôi sẽ thay đổi như thế nào: Khi các vú của bạn bắt đầu thay đổi, vùng màu tối xung quanh các núm vú (được gọi là quầng vú) trông sưng lên. Các vú cũng phát triển tròn đầy hơn. Một bên vú có thể có vẻ lớn hơn một chút so với bên còn lại. Thỉnh thoảng bạn có thể cảm thấy đau. Tất cả những dấu hiệu này là bình thường.
  • Tuổi dậy thì bắt đầu khi nào: Thông thường những thay đổi có thể bắt đầu sớm vào khoảng 8 tuổi hoặc muộn vào khoảng 13 tuổi. Tuối dậy thì bắt đầu khi não bộ của bạn gửi tín hiệu đến những cơ quan nhất định của cơ thể để các cơ quan này bắt đầu phát triển và thay đổi. Những tín hiệu này được gọi là hormone. Hormone là những chất hóa học giúp kiểm soát chức năng của cơ thể.

Những biểu hiện dậy thì ở bé gái mẹ nên biết

Với các biểu hiện sau đây sẽ thể hiện được giai đoạn dậy thì ở nữ sẽ bắt đầu. Những hormone sinh dục sẽ gây ra những thay đổi sau đây với cơ thể của bé gái:

  • Phát triển cao hơn và nặng hơn.
  • Hông rộng hơn
  • Các vú phát triển
  • Mọc lông ở vùng dưới cánh tay và xung quanh âm hộ.
  • Mùi cơ thể có thể thay đổi.
  • Có thể có mụn nhọt
  • Có chu kỳ kinh nguyệt đầu tiên trong đời (thường được gọi là sự hành kinh).

xem các giai đoạn dậy thì ở nam

khác với bé gái với những dấu hiệu

các giai đoạn dậy thì ở nam
hình minh họa chi tiết các giai đoạn dậy thì của con trai

Các dấu hiệu của dậy thì ở bé trai

  • Các dấu hiệu đầu tiên của tuổi dậy thì ở bé trai là sự phát triển của lông mu và phát triển tinh hoàn.
  • Các tinh hoàn tăng lên khoảng 4 mm trong tuổi dậy thì và ở độ tuổi trưởng thành đầy đủ, họ đo ở 25 mm.
  • Bé trai phát triển khác nhau từ các cô gái và thời gian để đạt đến thành thục đầy đủ từ tuổi dậy thì khác giữa bé trai khác nhau. Trong khi một số bé trai có thể đạt đến thành thục đầy đủ trong ít nhất là hai năm rưỡi, cậu bé khác có thể mất thời gian lâu hơn – lên đến 6 năm.
  • Thông thường, những bé trai bắt đầu tuổi dậy thì sớm thành thục đầy đủ trước đó nhiều.
  • Theo một nghiên cứu được tiến hành bởi Herman-Giddens, một nhóm các bác sĩ đến từ Mỹ, độ tuổi trung bình là bé trai trưởng thành tình dục đầy đủ là 15 tuổi. Gần một phần ba sẽ trưởng thành sớm hơn hai năm và không phải lúc nào những người bắt đầu tuổi dậy thì trước đó sẽ là người đầu tiên để trưởng thành đầy đủ.

những lưu ý đặc biệt về các vấn đề tình dục đốiv ới bé trai ở giai đoạn tuổi dậy thì như là:

Giấc mơ ướt là gì?

Giấc mơ ước là hiện tượng xuất tinh trong lúc ngủ của con trai. Bé trai sẽ bắt đầu trải nghiệm những gì được gọi là một giấc mơ ướt hoặc khí thải về đêm. Điều này là rất khác nhau từ tiểu trên giường của bạn và nó xảy ra khi tinh dịch được thải ra từ dương vật trong quá trình cương cứng. Điều này được gọi là xuất tinh và nó xảy ra rất nhiều ở tuổi dậy thì khi ngủ.

Đối phó với nó một cách chính xác. Một số bé trai sẽ cảm thấy tội lỗi hoặc xấu hổ về việc trải qua những giấc mơ ướt, nhưng họ không nên. Nó là không thể kiểm soát và một kinh nghiệm bình thường có ảnh hưởng đến một số không nhưng tất cả các bé trai ở giai đoạn tuổi dậy thì. Nếu vấn đề kinh nghiệm của bạn hoặc đau ở tinh hoàn hoặc dương vật của bạn, điều quan trọng là phải đưa đi bác sĩ.

Nó là hoàn toàn bình thường. Giấc mơ ướt xảy ra khi cơ thể bắt đầu sản xuất ra testosterone và sự thay đổi này có thể được so sánh với bao cô gái bắt đầu nhận được thời gian của họ. Đó là một dấu hiệu cho thấy cậu bé đang lớn lên và cơ thể đang chuẩn bị cho tuổi trưởng thành, có nghĩa là cậu bé có thể trở thành một người cha. Semen giữ tinh trùng, mà như bạn đã có thể biết chịu trách nhiệm thụ tinh vàquan niệm của một em bé.

Cương cứng là gì?

Cương cứng là hiện tượng bé trai sẽ gặp ở tuổi dậy thì. Cương cứng bắt đầu xảy ra ở tuổi dậy thì và điều này sẽ xảy ra khi dương vật được lấp đầy với máu, do đó làm cứng. Dương vật trở nên lớn hơn nhiều và bạn sẽ thấy nó như nó đứng ra khỏi phần còn lại của cơ thể.

Bé trai sẽ có cương cứng hơn ở tuổi dậy thì và họ không cần phải lo lắng về chuyện này, vì nó là hoàn toàn bình thường. Cương cứng có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong ngày, nhiều lần hoặc bạn có thể có không có gì cả. Điều này sẽ chủ yếu phụ thuộc vào sự trưởng thành tình dục của bạn, tuổi, mức độ hoạt động thể chất và lượng của giấc ngủ bạn nhận được mỗi ngày.

Những thay đổi cảm xúc ở tuổi dậy thì

Trong thời gian dậy thì bé trai bắt đầu kinh nghiệm thôi thúc tình dục nhiều hơn và suy nghĩ. Đây là khi một điểm thu hút sâu hơn với các cô gái hay bé trai khác xảy ra. Hầu hết mọi người phát triển lòng đầu tiên của họ ở giai đoạn này và có cảm xúc mãnh liệt hơn. Nó cũng là một giai đoạn đầy biến động tâm trạng và thời gian một phút một có thể cảm thấy phấn chấn, điều này có thể dễ dàng thay đổi vào một tâm trạng buồn những phút tiếp theo.

Những dấu hiệu dây thì sớm ở bé trai

dấu hiệu dậy thì sớm ở bé trai có những điểm sau àm cah mẹ cần lưu ý để cso biện pháp hỗ trợ bé ngay từ giai đoạn đầu là:

  • Mụn trứng cá. Bạn cũng sẽ nhận thấy một số breakout mụn trên khuôn mặt của bạn.
  • Thay đổi giọng nói và khuôn mặt tóc. Bạn giọng nói trở nên sâu sắc hơn và nó có thể bị nứt đôi. Điều này là bởi vì bạn đang thay đổi giọng nói của bạn để một trưởng nam đầy đủ. Ngoài ra. Bạn cũng sẽ thấy tóc mọc trên khuôn mặt của bạn.
  • Mồ hôi và mùi. Bạn cũng sẽ bắt đầu đổ mồ hôi dưới cánh tay, với mồ hôi có mùi khác nhau. Bạn có thể cần phải sử dụng chất khử mùi hoặc đi tắm để tẩy hết mùi.
  • Sự phát triển này là do kết quả của những thay đổi nội tiết tố đi qua cơ thể và nó được gọi là gynecomastia. Gynecomastia là khá phổ biến và nó thực sự xảy ra trong mỗi hai trong số ba bé trai. Sự phát triển này có thể đi về trong khoảng 2-3 năm.
  • Thay đổi của tuyến vú. Một số bé trai sẽ gặp một số sưng ở vùng ngực, đặc biệt là dưới núm vú và điều này có thể bắt đầu xuất hiện như ngực phát triển. Tuy nhiên, điều này chỉ đơn giản là mô mỡ và đó là một sự phát triển tạm thời.
  • Đau ngày càng tăng. Hầu hết các bé trai phải chịu đựng cơn đau ngày càng tăng ở chân và tay của họ và điều này có thể là một thời kỳ khó chịu. Điều này chủ yếu là do xương phát triển với một tốc độ nhanh hơn nhiều so với các cơ bắp.
  • phát triển chiều cao đột ngột & nhanh chóng trong giai đoạn ngắn cũng là một dấu hiệu mách bảo những dấu hiệu dậy thì sớm ở bé trai

Thay đổi vật lý của trẻ dậy thì sớm

Rất nhiều dấu hiệu dậy thì ở bé trai và nhất là các dấu hiệu vật lý.

  • Thời kỳ tăng trưởng. Để bắt đầu, bé trai bắt đầu có một thời kỳ tăng trưởng và cơ thể bắt đầu phát triển khá nhanh. Chiều cao của bé trai vào cuối của tuổi dậy thì sẽ phụ thuộc vào các yếu tố khác nhau, một lớn một hữu thể di truyền và chiều cao chung của các thành viên khác trong gia đình.
  • Hầu hết các bé trai bắt đầu dậy thì trong độ tuổi từ 10 đến 12 năm. Một số thay đổi đầu xảy ra bao gồm: phát triển tinh hoàn, dương vật tăng trưởng và phát triển của lông mu xung quanh tinh hoàn và dương vật. Những thay đổi này không chỉ xảy ra cùng một lúc, họ có thể đi vào cho đến khi 20 tuổi và có những giai đoạn khác nhau của tuổi dậy thì mà bé trai trải qua.

5 giai đoạn tanner ở con trai

5 giai đoạn tanner ở con trai
Bấm vào hình để xem chi tiết về 5 giai đoạn tanner ở con trai

Hy vọng với những kiến thức căn bản về Sức Khỏe Giới Tính như trên Tuổi dậy thì là gì & các giai đoạn phát triển của bé trai, bé gái thì cha mẹ sẽ luôn biết cách hỗ trợ bé trong thời gian này nhằm giúp bé phát triển tốt nhất.