Xem ngay

bé uống kháng sinh nhiều có sao không?

22:09 15/10/2020

Bé uống kháng sinh nhiều có sao không? tác hại của kháng sinh với trẻ nhỏ & những tác hại của thuốc kháng sinh đối với trẻ sơ sinh nào nếu uống lâu ngày mà mẹ cần biết để xem mình có đang lạm dụng thuốc mỗi khi bé có triệu chứng bệnh.

Rất nhiều cha mẹ chỉ cần thấy bé có biểu hiện ho hen là nghĩ ngay đến kháng sinh nhằm giúp con khỏi bênh nhanh chóng mà không để cưo thể bé thích nghi và tự tạo ra đề kháng cho cơ thể.

Thậm chí nhiều cha mẹ mặc nhiên sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ em ở nhà một cách vô tư và không theo toa hay đơn thuốc của bác sĩ.

bé uống kháng sinh nhiều có sao không

Tất cả điều này hoàn toàn sai lầm nếu các cha mẹ không tìm hiểu kỹ về kháng sinh có tác hại như thế nào với trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh.

bé uống kháng sinh nhiều có sao không

bé uống kháng sinh nhiều có sao không

Trẻ em, đặc biệt trẻ sơ sinh, đáp ứng với thuốc khác người lớn. Cần đặc biệt thận trọng ở giai đoạn sơ sinh (30 ngày đầu sau khi đẻ), liều lượng cần phải tính toán thật chính xác. Ở thời kỳ sơ sinh, nguy cơ ngộ độc thuốc tăng lên nhiều do thận lọc kém hiệu quả, các enzym tương đối thiếu hụt, tính nhạy cảm với thuốc của các cơ quan đích rất khác nhau và đặc biệt hệ thống khử độc chưa hoàn chỉnh gây thải trừ chậm.

trẻ uống nhiều kháng sinh có sao không

Cách đây 10 năm, thế giới đã khuyến cáo không sử dụng thuốc ho cho trẻ dưới 2 tuổi vì có thể bị suy hô hấp, dễ bị viêm phổi, lừ đừ và tăng nguy cơ tử vong. Sau đó, Cục quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) khuyến cáo là không dùng thuốc ho cho trẻ dưới 6 tuổi.

Tiếc thay, ở Việt Nam, việc mua thuốc ho quá dễ dàng, các phòng khám còn kê toa thuốc ho cho trẻ em cũng rất phổ biến.

Tương tự như thuốc ho, thuốc hạ sốt cho trẻ em được dùng rất nhiều, thậm chí bác sĩ còn khuyến khích mua sẵn thuốc sốt ở trong nhà để khi trẻ sốt thì cho uống ngay…

Chúng ta nên hiểu rằng sốt không phải là bệnh mà chỉ là một phản ứng bình thường của cơ thể khi bị nhiễm khuẩn. Sốt giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng bằng cách khởi động hệ miễn dịch của cơ thể.

BS Nguyễn Trí Đoàn, Giám đốc Y khoa Phòng khám quốc tế Victoria Healthcare Mỹ cho biết, kháng sinh sử dụng bừa bãi thường gây tác dụng phụ như: tiêu chảy, ói, dị ứng, sốc phản vệ thậm chí tử vong.

Nguy hiểm hơn, lạm dụng kháng sinh dễ dẫn đến đề kháng kháng sinh (hay còn gọi là lờn kháng sinh), về sau khi cần sử dụng kháng sinh để tiêu diệt vi trùng gây bệnh thì nó không còn tác dụng nữa, người bệnh sẽ dễ bị nguy cơ bệnh nặng hơn và có thể gây tử vong.

Những trẻ uống kháng sinh nhiều thì sẽ rất dễ mắc bệnh nhiễm khuẩn, trong khi những bệnh này thường là do siêu vi và “thuốc” điều trị tốt nhất là thời gian (chờ bệnh tự khỏi). Có nhiều triệu chứng bệnh ở trẻ là phản ứng có lợi để giúp chống lại nhiễm trùng.

  • Trong cơ thể mỗi người đều có một “đội quân chiến đấu” luôn túc trực sẵn sàng (hệ miễn dịch). Nếu có một con vi sinh vật nào đó lọt vào trong cơ thể tính tấn công chúng ta, lập tức “đội quân chiến đấu” sẽ tiêu diệt “kẻ thù” ngay.
  • Tuy nhiên, đôi khi lực “lượng quân địch” hùng hậu quá hoặc “lực lượng chiến đấu” của ta yếu kém quá, cơ thể của chúng ta phải cần đến “viện binh” để “chiến thắng”. Nếu “quân địch” là các loại vi trùng thì “viện binh” của cơ thể ta chính là kháng sinh.
  • Kháng sinh được hiểu là “kháng” lại sự “sinh sống” của các “sinh vật”. Kháng sinh có thể trực tiếp tiêu diệt vi trùng (diệt khuẩn) hoặc làm cho chúng yếu đi (kiềm khuẩn) để cơ thể tiếp tục tiêu diệt chúng.
  • Kháng sinh chỉ tiêu diệt được vi trùng (vi khuẩn). Nếu bị bệnh không do vi trùng thì có sử dụng kháng sinh tốt như thế nào, liều mạnh như thế nào cũng không thể hết bệnh được.

Đa số những bệnh thông thường như cảm ho, sổ mũi, hắt hơi, đau họng, nhức mỏi, nóng sốt đều là do siêu vi gây ra. Các bệnh như viêm họng, viêm tai, viêm phế quản cũng thường do siêu vi gây ra, ta không nên sử dụng kháng sinh ngay từ đầu.

Nếu sau 2-3 ngày mà bệnh không thuyên giảm hay nặng hơn, ta nên đi khám bệnh để bác sĩ đánh giá xem bệnh có phải do nhiễm trùng hay bệnh do siêu vi bị bội nhiễm thêm vi trùng. Chỉ những trường hợp này, kháng sinh mới thật sự có hiệu quả.

Chẳng hạn như chứng ho ở trẻ. Ho không phải là bệnh mà là cơ chế giúp tống vi trùng, virus, chất nhầy ra khỏi phế quản, giúp bảo vệ họng và phổi. Ho có thể là triệu chứng của cảm lạnh thông thường hoặc là biểu hiện của nhiễm khuẩn đường hô hấp như: viêm mũi họng, viêm thanh quản, viêm phế quản, viêm tiêu phế quản hoặc viêm phổi.

Khi bé ho do cảm lạnh kèm sổ mũi, không sốt hoặc sốt nhẹ nhưng bé vẫn ăn uống, chơi đùa bình thường, không nôn ói thì cha mẹ chỉ cần chăm sóc bé bằng cách cho bé uống nhiều nước, ăn trái cây tươi, ăn cháo hoặc soup và theo dõi nhiệt độ cơ thể của con. Cha mẹ không nên tùy tiện cho con uống thuốc ho vì thuốc này có thể gây hại cho trẻ em.

trẻ sơ sinh sốt bao nhiêu độ thì uống thuốc hạ sốt?

Ở trẻ em, hầu hết các cơn sốt từ 37,8 đến 40 độ C đều không nguy hiểm, phần lớn là từ các bệnh do virus như cảm lạnh hoặc cảm cúm. Một vài nguyên nhân khác có thể là do bệnh từ vi khuẩn như viêm họng do liên cầu nhóm A hoặc nhiễm trùng đường tiểu.

Hầu hết các cơn sốt do virus sẽ kéo dài khoảng hai đến ba ngày. Tổn thương não xuất hiện chỉ khi nhiệt độ cơ thể cao hơn 42oC, nhưng rất may mắn là bộ ổn định nhiệt của não bộ sẽ giữ những cơn sốt dưới mức nhiệt độ này cho dù không uống thuốc hạ sốt.

trẻ bị sốt phải làm thế nào

Vì vậy, khi trẻ sốt, cha mẹ chỉ cần khuyến khích con uống nhiều nước và nghỉ ngơi chứ không nên dùng thuốc hạ sốt liên tục. Trẻ chỉ thật sự cần dùng đến thuốc hạ sốt khi chúng quấy, trằn trọc khó chịu, không ngủ được. Nếu trẻ con đang ngủ yên giấc thì ba mẹ không nên đánh thức trẻ dậy để cho uống thuốc.

Do đó, cha mẹ nên ngưng sử dụng kháng sinh càng sớm thì cơ thể trẻ sẽ càng có nhiều thời gian được “huấn luyện” về miễn dịch. Từ đó, sức đề kháng của trẻ sẽ dần khỏe mạnh trở lại, trẻ sẽ ít bị những bệnh nhiễm khuẩn hơn hoặc nếu có mắc bệnh thì cũng dễ dàng “lướt” qua bệnh.

Ở trên là những chia sẻ chi tiết để các cha mẹ tránh lạm dụng thuốc kháng sinh cho trẻ khi trẻ có các vấn đề về sức khoẻ. Tiếp theo các mẹ có thẻ xem qua những tác hại khi uống nhiều thuốc kháng sinh

siêu vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh

Sử dụng thuốc kháng sinh tùy tiện, nhất là dùng tự ý, không theo đơn của bác sĩ có thể chuyển “phúc” thành “họa”, tạo ra hiện tượng siêu khuẩn kháng thuốc.

Khi vi khuẩn liên tục tiếp xúc với một loại thuốc nào đó, nó trở nên nhờn thuốc, như hiện tượng gia tăng khuẩn MRSA (Methicillin-resistant Staphylococcus aureus, tụ cầu vàng kháng Methicillin), vi khuẩn gây nhiễm trùng “staph” không đáp ứng điều trị khi dùng kháng sinh thông thường.

Hay MDR TB (bệnh lao kháng đa thuốc) và gần đây người ta còn phát hiện thấy xuất hiện chủng ký sinh trùng sốt rét ở vùng Đông Nam Á kháng thuốc.

uống kháng sinh tăng cân

Theo các nghiên cứu được thực hiện và công bố năm 2014 và 2015, khoa học phát hiện thấy sử dụng thuốc kháng sinh liên quan đến tăng cân ở nhóm trẻ sơ sinh và lẫm chẫm biết đi.

Trước các nghiên cứu này, nhiều người cho rằng sử dụng kháng sinh không liên quan đến tăng cân hoặc dư thừa trọng lượng mà nguyên nhân chính là ăn uống thiếu cân bằng và lười vận động. Với phát hiện trên, khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào cho trẻ nhỏ, các bậc cha mẹ cần lưu tâm, tư vấn bác sĩ cẩn thận, tránh lạm dụng, nhất là thuốc kháng sinh.

Một trong các yếu tố nguy cơ gây ung thư

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học Phần Lan, sau khi so sánh dữ liệu của người sử dụng kháng sinh dài kỳ với bệnh nhân ung thư đã phát hiện thấy nhiều điều bất ổn. Chẳng hạn, sử dụng kháng sinh trong thời gian dài làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt, ung thư vú, phổi, ruột kết, buồng trứng, nội tiết, da, tuyến giáp và ung thư thận cao gấp 1,5 lần so với nhóm không dùng kháng sinh, cả nam giới lẫn phụ nữ.

Thuốc kháng sinh độc cho gan

Nhóm người được kê kháng sinh mạnh thường phải qua khâu xét nghiệm chức năng gan để có cơ sở kê đơn. Điều này cho thấy, thuốc kháng sinh là “khắc tinh” đối với gan. Nhiều nghiên cứu cho thấy, thuốc kháng sinh rất hại cho mô gan, làm cho các chỉ số xét nghiệm chức năng gan như AST và ALT tăng vọt.

Azithromycin, loại thuốc kháng sinh được dùng phổ biến, nhưng cũng rất dễ gây tổn thương gan. Hai tuần sau khi điều trị kháng sinh nên làm các xét nghiệm chức năng gan, sẽ thấy được những bất thường liên quan đến sức khỏe gan.

Kháng sinh gây gia tăng bệnh hen suyễn, dị ứng

Hen suyễn là căn bệnh có thể đe dọa đến tính mạng nếu không được quản lý và điều trị kịp thời, đúng cách, nhất là khi tiếp xúc quá nhiều chất kích thích. Theo nghiên cứu công bố năm 2009, sử dụng kháng sinh, đặc biệt là trong giai đoạn còn trẻ dễ làm tăng nguy cơ gây bệnh hen suyễn, bệnh viêm mũi màng kết (rhinoconjunctivitis) và eczema ở trẻ em nhóm tuổi đi học. Vì lý do này, mỗi khi dùng kháng sinh, các bậc phụ huynh cần thận trọng, để không gây ảnh hưởng đến sức khỏe của con trẻ trong tương lai.

thuốc kháng sinh tăng nguy cơ mắc bệnh tự miễn đường ruột

Bệnh tự miễn xảy ra một khi hệ miễn dịch cơ thể không làm đúng chức năng. Lạm dụng kháng sinh dài kỳ có thể phá vỡ sự cân bằng này, gây ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và một khi bị tổn thương, có thể dẫn đến rối loạn tự miễn hoặc phát sinh bệnh mạn tính hoặc nhiễm trùng.

Bệnh tự miễn dịch là nhóm bệnh trong đó hệ thống miễn dịch của cơ thể nhắm nhầm mục tiêu, nói cách khác là tấn công lại chính cơ thể. Đến nay, khoa học vẫn chưa hiểu ngọn ngành về hiện tượng nói trên, nhưng việc làm thay đổi trạng thái cân bằng của cơ thể là nguyên nhân phát sinh bệnh. Theo một nghiên cứu năm 2006, những thay đổi trong mô ruột (đặc biệt là tăng tính thấm do sự mất cân bằng vi khuẩn đường ruột) chính là nguyên nhân làm tăng nhiều bệnh tự miễn, như bệnh Crohn (bệnh viêm đường ruột) và bệnh Celiac (bệnh tiêu chảy phân mỡ)…

Tiêu diệt các loại vi khuẩn có lợi cho đường ruột

Một trong những mặt trái của việc lạm dụng thuốc kháng sinh dài kỳ là gây hại cho khuẩn thân thiện. Thực tế, kháng sinh có phổ rộng tiêu diệt cả vi khuẩn xấu và tốt. Vì vậy nếu dùng không đúng hướng dẫn, lạm dụng sẽ tiêu diệt cả khuẩn có lợi có trong đường ruột, làm mất cân bằng mang tính tự nhiên của cơ thể. Một khi bị mất cân bằng, khuẩn xấu hoành hành, dễ phát sinh nhiều bệnh nan y, như rối loạn dạ dày, làm cho các chứng bệnh nghiêm trọng hơn và làm giảm hiệu quả của thuốc kháng sinh.

Có thể bổ sung các chế phẩm sinh học, đặc biệt là sau một giai đoạn dùng kháng sinh. Nên tham khảo bác sĩ về chế phẩm sinh học để sử dụng cho phù hợp, kể cả nhóm người bị u xơ ruột, vi khuẩn đã thâm nhập các bộ phận của cơ thể.

cho trẻ uống kháng sinh đúng cách

  • Liệu pháp dùng thuốc an toàn và hiệu quả ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và trẻ em đòi hỏi phải có sự hiểu biết về những thay đổi trong quá trình trưởng thành đã tác động đến tác dụng, chuyển hóa và độ thanh thải hoàn toàn của thuốc.
  • Liều lượng thuốc thường căn cứ vào cân nặng cơ thể (thể trọng tính bằng kilogam) hoặc theo tuổi: Mới đẻ (tháng đầu), cho đến 1 tuổi (trẻ nhỏ), 1 – 5 tuổi, 6 – 12 tuổi.
  • Trong mọi trường hợp nên tránh tiêm bắp thịt và gây đau cho trẻ.

Phải đặc biệt coi trọng việc ghi đơn thuốc thật rõ ràng, hàm lượng thuốc. Mặc dù các loại thuốc nước chế sẵn phù hợp với các trẻ nhỏ nhưng thuốc pha có chứa nhiều đường có khả năng gây sâu răng. Vì vậy khi dùng thuốc dài ngày, tốt hơn là nên dùng các thuốc không có đường.

Ðối với các đơn thuốc chỉ định dùng thuốc nước với liều lượng dưới 5 ml, cần một bơm hút chia thể tích, khi cho uống thuốc cần thông báo để bố mẹ không cho bất kỳ loại thuốc nào vào trong bình sữa vì thuốc có thể tương tác với sữa hoặc các thức ăn. Hơn nữa, làm như vậy có thể số lượng thuốc đưa vào cơ thể bị thiếu hụt nếu bệnh nhi không dùng hết sữa hoặc thức ăn chứa trong bình.

Cách tính liều lượng thuốc cho trẻ em có thể dựa trên liều lượng của người lớn bằng cách căn cứ tuổi, thể trọng hay diện tích bề mặt cơ thể hoặc phối hợp các yếu tố trên. Phương pháp tốt nhất là dựa trên diện tích bề mặt cơ thể.

Thể trọng cơ thể được dùng để tính liều biểu thị bằng mg/kg; trẻ em có thể phải cần một liều lượng cho mỗi kg thể trọng cao hơn người lớn vì tốc độ chuyển hóa ở trẻ em cao hơn. Nhiều yếu tố khác cũng cần phải tính đến. Ví như tính liều theo thể trọng cho các cháu béo phì cần phải dùng liều cao hơn nhiều. Trong những trường hợp này, liều phải được tính theo cân nặng lý tưởng liên quan đến chiều cao và độ tuổi.

Sử dụng yếu tố diện tích bề mặt cơ thể làm cho việc tính liều lượng thuốc ở trẻ em chính xác hơn so với thể trọng. Vì rất nhiều hiện tượng sinh lý có tương quan với nhau tốt hơn trong diện tích bề mặt cơ thể.

Diện tích bề mặt trung bình của một nam giới nặng 70 kg vào khoảng 1,8 m2. Như vậy có thể dùng công thức sau đây để tính liều lượng thuốc cho trẻ em:

Liều lượng ước lượng cho bệnh nhi = Diện tích bề mặt cơ thể (m2) x liều người lớn/1,8.

Bảng tính sẵn theo tỷ lệ phần trăm dưới đây có thể dùng để tính liều lượng thuốc cho trẻ em đối với các thuốc thông thường có sự cách xa giữa liều điều trị và liều độc.

Bảng số liệu này áp dụng cho trẻ đủ tháng. Các trẻ đẻ thiếu tháng cần giảm liều tùy theo bệnh cảnh lâm sàng.

Liều lượng thuốc tính toán theo diện tích bề mặt cơ thể chính xác hơn và diện tích này có thể tính từ chiều cao và cân nặng.

Tìm hiểu bé uống kháng sinh nhiều có sao không

tìm hiểu thêm thông tin quan trọng:

các loại thuốc kháng sinh cho trẻ em, thuốc kháng sinh cho trẻ em bị ho, thuoc khang sinh tre em augmentin, thuốc kháng sinh cefixime, sử dụng kháng sinh cho trẻ em

liều dùng kháng sinh amoxicillin, tre uong nhieu khang sinh nen an gi, uống kháng sinh bao nhiêu ngày

1 / Bảng giá dịch vụ bệnh viện Đại Học Y Dược TpHCM năm 2021

Thông tin bảng giá dịch vụ bệnh viện Đại Học Y Dược TpHCM năm 2021 các mũi tiêm, chi phí điều trị, xét nghiệm, chụp x-quang, máu, nước tiểu, vật lý trị liệu..v...v.. được cập nhật chính thức từ bệnh viện Đại Học Y Dược TpHCM.Bảng giá dịch vụ bệnh viện Đại Học Y Dược TpHCMBảng giá tiêm chủng 70 Nguyễn Chí Thanh mới nhất năm 2021 Bảng giá của bệnh viện phụ sản Hà NộiCập nhật hơn 400 loại hình dịch vụ cận lâm sàng & hơn 100 dịch vụ y tế hiện nay của bệnh viện ĐH Y Dược TpHCM[caption id="attachment_18166" align="aligncenter" width="617"] Bảng giá dịch vụ bệnh viện Đại Học Y Dược TpHCM[/caption] Các dịch vụ tiêm vacxin1 Tiêm Avaxim 80 (ngừa VGSV A)  360,0002 Tiêm...

2 / Sinh con năm 2021 tháng nào tốt? Tuổi bố mẹ nào hợp con sinh năm 2021

Sinh con năm 2021 tháng nào tốt? Tuổi bố mẹ nào hợp con sinh năm 2021? sinh con năm 2021 có giỏi hay là không là câu hỏi được rất nhiều sự âu yếm hiện giờ. Các ông cha, mẹ sắp đón các cục cưng của năm 2021 với rất nhiều điều ham muốn biết. Đẻ con trong tháng mấy là tôt nhất năm 2021? Top tuổi tía phù hợp với con cái sinh năm 2021? Top tuổi bà mẹ hợp với con cái sinh năm 2021? Hay sinh con năm 2021 mệnh gì? Cung gì?Xem bảng giá sinh dịch vụ ở bệnh viện Từ Dũ mới nhất năm 2021 Bảng tính sinh con theo ý muốn có đúng không? Phương pháp tính sinh con theo ý muốn năm 2021bố mẹ lo lắng và âu yếm Nhiều như thế là hoàn toàn hợp lí. Vì theo tử vi phong thủy minh chứng, tuổi sinh con năm 2021 nếu mang...

3 / Sinh năm 2020 là con gì Mệnh gì? Tử vi con trai, con gái sinh năm 2020

Sinh năm 2020 là con gì Mệnh gì? Tử vi con trai, con gái sinh năm 2020. trong năm này bạn có con sinh năm 2020 nhưng chưa biết năm 2020 mệnh gì? Hợp tuổi nào? Hậu vận and tính cách của nhỏ nhắn ra sao? Hãy xem thêm nội dung bài viết tiếp sau đây để biết bổ sung cụ thể về vận mệnh, tử vi phong thủy and sau này của người sinh năm 2020 nhé. xem thêmnăm 2021 nên sinh con trai hay gái Chế độ ăn để sinh con trai theo ý muốnngười sinh vào năm 2020 mệnh gì? Năm 2020 là năm con cái chuột, con người sinh năm 2020 sẽ mang tuổi tý and thuộc mệnh thổ, Bích Thượng Thổ (đất tò vò). Những người sinh vào năm 2020 sẽ là mệnh thổ lúc sinh trường đoản cú 25/1/2020 đến 11/2/2021 theo dương lịch. Tuổi tý là tuổi con cái...

4 / Năm 2019 là năm con gì mệnh gì Phong thuỷ cho người sinh năm 2019

con người sinh năm 2019 mệnh gì? Tuổi gì? Các điều cần phải biết and cần tránh với mệnh này là gì? Gia đạo, tình duyên mà tuổi này nên chọn là gì? Toàn bộ sẽ được giải đáp trong bài này.người sinh năm 2019 mệnh gì? Năm 2019 là năm Kỷ Hợi nằm trong mệnh Mộc – Bình Địa Mộc (gỗ đồng bằng). Sanh trường đoản cú 05/02/2019 đến 24/01/2020 theo dương lịch. người sinh năm 2019 tương sanh với mệnh Hỏa & Thủy, khắc chế với Thổ & Kim. Người mệnh này tính khí nhu hòa, thoải mái, dễ gần. Nhưng lại khá mềm yếu và nhu nhược. Năm 2019 là năm heo vàng, chu kì 60 năm non có 1 lần. Theo bình dân thì thời tiết năm con heo khá dễ chịu và thoải mái, thuận hòa. Quan trọng đặc biệt sinh đẻ vào năm...

5 / Năm 2019 là năm con gì mệnh gì? Phong thuỷ cho người sinh năm 2019

con người sinh năm 2019 con gì mệnh gì? Tuổi gì? Các điều cần phải biết and cần tránh với mệnh này là gì? Gia đạo, tình duyên mà tuổi này nên chọn là gì? Toàn bộ sẽ được giải đáp trong bài này. Xem thêm:Sinh con theo ý muốn bác sĩ Hồ Ngọc Minh Bí quyết sinh con theo ý muốn, Chọn mùa và năm sinh conngười sinh năm 2019 mệnh gì? Năm 2019 là năm Kỷ Hợi nằm trong mệnh Mộc – Bình Địa Mộc (gỗ đồng bằng). Sanh trường đoản cú 05/02/2019 đến 24/01/2020 theo dương lịch. người sinh năm 2019 tương sanh với mệnh Hỏa & Thủy, khắc chế với Thổ & Kim. Người mệnh này tính khí nhu hòa, thoải mái, dễ gần. Nhưng lại khá mềm yếu và nhu nhược. Năm 2019 là năm heo vàng, chu kì 60 năm non có 1 lần....